kruiden specerijen helpen bij afvallen
7 minuten leestijd

12 kruiden & specerijen die helpen bij afvallen

René Dekker
Door: René Dekker
13 August 2014

Al eeuwenlang worden kruiden en specerijen geprezen om hun geneeskrachtige werking.

Bij alle kruidengeneeskunde-tradities (zowel westerse als niet-westerse), die overigens al minstens 50.000 jaar teruggaan, gaat het erom de balans terug te vinden in zowel lichaam als geest.

Dit geldt ook voor het verbranden van vet. In dit artikel lees je hoe je thuis in je eigen keuken eenvoudig kruiden en specerijen kunt verwerken in je dagelijkse gerechten.

Ik beweer niet dat de kilo’s eraf vliegen, maar in combinatie met een gezond voedingspatroon, voldoende beweging en het vermijden van stress is dit een simpele, goedkope en natuurlijke manier om bij te dragen aan een goede stofwisseling.

En bovendien werkt het altijd motiverend om weer wat nieuws te ontdekken en te variëren binnen je dagelijkse kost.

Ik zou zeggen: spice it up!

Wat zijn kruiden en specerijen?

Kruiden en specerijen bestaan uit vermalen bladeren, wortels, bloemknoppen, stengels, vruchtdelen of zaden van een plant. Deze extracten geven smaak en geur aan voedsel.

Er bestaan ook veel samengestelde kruidenmengsels, zoals kerrie en Provençaalse kruiden. Het verschil tussen kruiden en specerijen is dat kruiden vaak afkomstig zijn uit landen met een gematigd klimaat.

Vooral de stengels en bladeren van de plant worden gebruikt.

Specerijen zijn vaak afkomstig uit landen met een tropisch of subtropisch klimaat. Bij de verwerking worden hier vooral bloemknoppen, peulen en wortels van de plant gebruikt.

Hoe gebruik je de kruiden en specerijen?

Koop het liefst verse kruiden; die werken het meest doeltreffend ter ondersteuning van het afvallen. Indien je lokale supermarkt ze niet heeft, koop ze dan op de markt, bij een toko of natuurwinkel, of online.

Veel kruiden kun je tegenwoordig ook heel simpel zelf kweken met kant en klare pakketjes (bijvoorbeeld pepertjes); daar heb je geen moestuin bij nodig, hooguit een paar potjes en eventueel een balkonnetje.

Hieronder 12 kruiden en specerijen op een rijtje, inclusief werking en toepassing:

1. Komijnzaad

De originele naam is djinten. Deze specerij heeft een nootachtige smaak. Het ijzer in komijnzaad zorgt voor meer energie zodat je ook meer vet verbrandt.

Het zorgt voor een goede spijsvertering en werkt ontstekingsremmend en ontgiftend. Door gebruik van komijnzaad bij koolsoorten zorg je ervoor dat de spijsvertering nog beter verloopt.

Verder kan je het gebruiken in kipgerechten als kerrie en tandoori, couscous en tajine (marokkaanse stoofpot) en chili con carne.

2. Kaneel

Wanneer je bijvoorbeeld een fruitsmoothie drinkt, stijgt je bloedsuikerspiegel. Drink je diezelfde fruitsmoothie met een theelepel kaneel dan stijgt je bloedsuiker minder. Je lichaam hoeft dan minder insuline aan te maken om de glucose af te voeren naar je cellen.

Insuline zorgt er ook voor dat het overschot aan glucose wordt opgeslagen in je vetcellen. Daarom wordt insuline vaak het vetopslag-hormoon genoemd. Kaneel helpt bij een betere glucose balans en dus ook bij minder vetopslag.

Kaneel werkt ook krampstillend en is dus goed voor de darmen.

Tevens helpt kaneel de spieren om meer eiwitten aan te maken en dat is gunstig bij het sporten. Je kunt het gebruiken in bijvoorbeeld yoghurt, kwark, havermout, brinta, op een fruitsalade, op ongezouten zilvervliesrijst met roomboter en in diverse smoothies.

Of bijvoorbeeld op (boekweit)pannenkoeken, (zelfgemaakt) speltbrood, en in koude of warme dranken is kaneel een heerlijke toevoeging.

Maar ook in hartige gerechten zoals stoofpotjes, bonengerechten en kip. In de Indiase keuken wordt kaneel veelvuldig gebruikt.

Dosering: vanaf 1 theelepel. Een stokje kaneel werkt evengoed als kaneelpoeder (kun je ook lekker op sabbelen als alternatief voor snoep). Bewaar deze koel en droog.

3. Cayennepeper

Ook wel rode peper of chilipeper genoemd. Stimuleert eveneens de vetverbranding en remt bovendien de eetlust. Zorgt tevens voor een goede stoelgang en geeft energie.

Te gebruiken in bijvoorbeeld een roerbakschotel, soepen, sauzen, dips en dressings (op gezonde basis van olijfolie, azijn of yoghurt), vis en nasi. Met name in de Mexicaanse en Indonesische keuken gebruikt men allerlei soorten pepers.

Was de pepers voor gebruik. Verwijder het steeltje en eventueel de zaadlijsten. Snijd de peper in kleine stukjes. Gebruik niet teveel, anders overstemt de smaak teveel en kun je last van je maag of huid krijgen. Hoe  kleiner de pepers, des te pittiger zijn ze.

Gebruik eventueel latexhandschoenen zodat je handen en ogen niet gaan prikken en je -indien nodig- je lenzen nog veilig in kan doen.

Tip: was van tevoren én naderhand je handen met olijfolie (ook onder nagels)  en daarna met koud water. Je kunt de pepers 2-4 dagen bewaren op een koele plaats.

4. Gember

Werkt goed voor de spijsvertering en de verbranding van calorieën. Het werkt ontgiftend en helpt dus tegen darmklachten zoals diarree.

Te gebruiken in de thee, de soep, smoothies, in curry’s en satésaus, in (gezonde!) koekjes en in (zelfgemaakte en/of biologische) jam.

Verder smakelijk op kip, op vlees- en rijstgerechten, bij wild en bij zoete groenten zoals wortel en pompoen.

Lekker in combinatie met peterselie en koriander. Je kunt de gember, opgerold in een keukenpapiertje met een afgesloten plastic zakje eromheen, ongeveer 3 weken bewaren in de koelkast.

Of je snijdt de gember in stukken en bewaart ze in de vriezer; dan zijn ze tot 3 maanden houdbaar.

5. Oregano

Tevens bekend als wilde marjolijn. Eveneens goed voor de spijsvertering. Zeer geschikt om op oliebasis te bewaren bij gebruik in de Mediterraanse keuken.

Kan ook thee van worden gezet. Verkrijgbaar in het koelschap bij de meeste supermarkten. Deze zijn wel vaak aan de prijzige kant en verwelken snel.

6. Kurkuma

Ook wel geelwortel of koenjit genoemd. Werkt zuiverend, brengt je stofwisseling in balans en verwijdert schadelijke stoffen uit de lever. Voor een betere opname van de specerij kun je deze mengen met peper.

Kurkuma is een hoofdbestanddeel van curry’s. Het wordt veel gebruikt in Oosterse gerechten over vlees, vis en eieren, maar is ook lekker in sauzen en soepen en om je dressings een piccalilly-achtige smaak te geven.

De gele kleur geeft overigens af, dus kijk uit voor je handen en kleding!

7. Mosterdzaad

Activeert het metabolisme (de stofwisseling). Je kunt zelf allerlei soorten mosterd maken. Ook kun je mosterdzaad door je zelfgemaakte ketchup mengen, en is het lekker over aardappels, groenten en salades.

De volgende kruiden en specerijen hebben tevens een goede invloed op de spijsvertering, stimuleren de vetverbranding en verminderen het hongergevoel:

8. Kruidnagel

Te gebruiken in onder andere stoofgerechten, rode kool, wild, en in glühwein. De kruidnagel zelf kan je beter niet opeten vanwege de sterke smaak.

9. Paprikapoeder

Verkrijgbaar in milde vorm en scherpe vorm (deze laatste is afkomstig uit Hongarije). Niet meekoken met het gerecht. Wordt veel gebruikt in de Mexicaanse keuken (bijvoorbeeld in Cajunkruiden).

Lekker over koolsoorten zoals bloemkool, in sauzen, soepen en salades, over goulash en over (gevulde) eieren.

10. Peterselie

Behalve als garnering voor salades, soepen en sauzen kun je peterselie ook in je smoothie mengen of samen met knoflook door de roomboter doen.

Je kunt er ook op kauwen; dit werkt goed voor een frisse adem. Dit kruid dient niet meegekookt te worden want dan verliest het z’n smaak.

11. Venkelzaad

Heeft een vochtafdrijvende werking. Anijsachtige smaak. In India wordt het als vast ingrediënt gebruikt in gerechten. Lekker op worstjes, in de bolognese-saus, op vis, in curry’s en in desserts. De zaadjes kort roosteren geeft een krachtigere smaak.

12. Munt

Geeft ook een verzadigd gevoel na de maaltijd. Lekker in thee, over toetjes en fruitsalades, in je smoothies, salades, kip, lam, groenten zoals wortels en sperziebonen, koude en warme soepen en bijvoorbeeld door zelfgemaakte knoflooksaus.

Tot slot

Uiteraard hebben bovenstaande kruiden en specerijen nog een heleboel andere heilzame eigenschappen, die rede te meer geven om ze met regelmaat te gebruiken.

Denk bijvoorbeeld aan de geneeskrachtige werking met betrekking tot de organen (lever, nieren, blaas), de huid, de keel en genezing van bijvoorbeeld wonden.

Er bestaat in Nederland een zogenaamde ‘warenwetbesluit van kruidenpreparaten’. Deze zorgt ervoor dat er controle wordt uitgeoefend om zo de kwaliteit en betrouwbaarheid van kruiden te waarborgen.

Als je dus ergens een vaag kruidenmengsel opduikt waarbij allerlei beloftes worden gedaan met betrekking tot afvallen, kun je e.e.a. checken met behulp van deze lijst.

Neem nooit een te hoge dosis van bepaalde kruiden of specerijen. Dit kan een ongewenst effect hebben. Je kunt bijvoorbeeld last van je maag of een hoge bloeddruk krijgen.

En tijdens de zwangerschap is het gebruik van bepaalde kruiden (zoals kaneel) af te raden in verband met het effect op de ongeboren vrucht.

Deel via:
René Dekker
Ervaringsdeskundige, voedingsdeskundige (i.o.) en ervaren bourgondiër

Als fanatieke bourgondiër weet ik als geen ander hoe moeilijk het is om op een gezonde manier af te vallen. Nadat ik in een vorig leven gestopt ben met roken, vlogen de kilo’s er dubbel zo hard aan, met als gevolg een BMI van 29: Overgewicht dus! Dat naar een gezond gewicht krijgen is een dagelijkse strijd, maar ook mijn passie geworden.

Adresgegevens:

Lucretia van Merkenlaan 33
3906 WB Veenendaal
info@gezondafvallen.nl


De informatie op deze website vormt geen medisch consult. Raadpleeg hiervoor altijd je huisarts of specialist. © 2021 - Alle rechten voorbehouden